پژوهشنامه رسانه و ارتباطات نوین

پژوهشنامه رسانه و ارتباطات نوین

نقش سینمای صهیونیسم در زنده نگاه‌داشتن روایت هولوکاست: مطالعه موردی سه فیلم فهرست شیندلر، پیانیست و زندگی زیباست

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت رسانه، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 استادیار گروه رسانه و فرهنگ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
3 استادیار گروه جامعه شناسی فرهنگی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
10.22034/mcr.2025.423661.1049
چکیده
قدرت سینما در واقع‌نمایی و جذابیتش در تبلیغ باعث شده است صاحبان قدرت از نقش و تأثیر آن غافل نمانند. با پیدایش صنعت سینما در اوایل سده بیستم، یهودیان ثروتمند به دلیل تجربه‌های خاص در اقتصاد و هنر به طور گسترده‌ای در این صنعت دخیل شدند و استودیوهای سینمایی را ایجاد کردند؛ همچنین از رهگذر این هنر، هولوکاست و افسانۀ کشتار یهودیان در دوران نازیسم را هر از گاهی با ساخت فیلم‌هایی با کیفیت برجسته‌سازی می‌کنند و افکار عمومی نسل‌های مختلف را تحت تأثیر قرار می‌دهند. هدف اصلی تحقیق حاضر، چگونگی نقش صنعت سینما در احیای افسانه هولوکاست و هویت‌بخشی به صهیونیسم با تأکید بر نظریه‌های ارتباطی برجسته‌سازی و مارپیچ سکوت است. یافته‌های این پژوهش با روش نشانه‌شناسی و تحلیل محتوا به دست آمده است و بر این نکته تأکید می‌کند که صهیونیسم برای پیشبرد اهداف تبلیغی و سیاسی خود، سینمای جهانی هالیوود را به خدمت گرفته است. بر مبنای یافته‌های این تحقیق، صهیونیسم با حمایت و ساخت فیلم‌هایی با کیفیت بالا و در سطح جهانی، سعی در زنده نگاه‌داشتن هولوکاست دارد. در این‌گونه فیلم‌ها، تصویری مظلوم از یهودیان به تصویر کشیده است و جبهه مقابل هم‌ردیف شیطان و اهریمن نشان داده می‌شود. آنها همسو با این برجسته‌سازی، با ایجاد مارپیچ سکوت بین مخالفان، روایت هولوکاست را بین مخاطبان خود در جایگاه امری مسلم و تاریخی تبلیغ می‌کنند.
کلیدواژه‌ها

ابان، اباسلمن. (۱۳۵۸ هـ.ش). قوم من: تاریخ بنی‌اسرائیل. ترجمه: نعمت‌الله شکیبا اصفهانی. چ 1. تهران: کتابفروشی یهودا بروخیم و پسران.
جمعی از نویسندگان. (1376 هـ.ش). پژوهۀ صهیونیت: مجموعه مقالات. تهران: نشر ضیاء اندیشه.
خوشیدی، سعید. (۱۳۹۰ هـ.ش). «تأملی درباره بایسته‌های ارتباط جمعی در مسیر تولید علوم انسانی اسلامی». معرفت فرهنگی - اجتماعی. س 2. ش ۷.
دوست‌محمدی، احمد. (1391 هـ.ش). «نگاهی نو به داستان هولوکاست». فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دوره 42. ش 1. ص 183 – 203.
رستگار، ایرج. (۱۳۹۰ هـ.ش). «ارتباطات دیجیتالی و شکل‌گیری مارپیچ سکوت مواج». جامعه، فرهنگ، رسانه. ش ۱.
رودلف، گرمار. (2018 هـ.ش). هولوکاست به دیده تردید: پرسش‌هایی پیرامون بازنگری در هولوکاست. ترجمه: پورداد وفایی. [بی‌جا]: [بی‌نا].
شهبازی، عبدالله. (1383 هـ.ش). زرسالاران یهودی و پارسی، استعمار بریتانیا و ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
عطایی، فرهاد. (۱۳۷۹ هـ.ش). «عوامل مؤثر در ایجاد حکومت صهیونیستی در فلسطین». مطالعات منطقه‌ای. ش 5.
فرج‌نژاد، محمدحسین. (۱۳۸۸ هـ.ش). اسطوره‌های صهیونیستی سینما. چ 1. تهران: انتشارات هلال.
فریسون، رابرت؛ و نوام چامسکی. (۱۳۸1 هـ.ش). اتاق‌های گاز در جنگ جهانی دوم: واقعیت یا افسانه. ترجمه: سیدابوالفرید ضیاء‌دینی. چ اول. تهران: مؤسسه فرهنگی پژوهشی ضیاء اندیشه.
گارودی، روژه؛ و ژاک ورژس. (1377 هـ.ش). محاکمه آزادی (در مهد آزادی). ترجمه: مجید خلیل‌زاده، احمد نخستین و جعفر یاره. تهران: مؤسسه فرهنگی اندیشه معاصر.
گریفین اموری. ا. (1400 هـ.ش). نگاه اول به نظریه ارتباطات. ترجمه: غلامرضا آذری. چ 1. تهران: سمت.
لک علی‌آبادی، محمد. (۱۳۹۲ هـ.ش). دوران آخرالزمان هالیوود. چ 2. قم: هنارس.
Sindi, Mohammad, The Holocaust in a typical Zionist, Myth, New York, Alwatan, 1999.