پژوهشنامه رسانه و ارتباطات نوین

پژوهشنامه رسانه و ارتباطات نوین

سیر تحول مفهومی و نظری «حمایت سیاسی» در غرب؛ از پیروی دینی تا فندام سیاسی آنلاین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
چکیده
این پژوهش با رویکردی تبارشناسانه و بهره‌گیری از روش‌های «تحلیل اسنادی» و «ریشه‌شناسی تاریخی»، سیر دگردیسی مفهوم «حمایت سیاسی» در غرب را از اروپای پیشامدرن تا عصر فندام‌های دیجیتال واکاوی می‌کند. مسئله اصلی، تبیین چگونگی گذار از «پیروی دینی» به «هواداری سیاسی» (Political Fandom) و تحلیل پیامدهای آن بر دموکراسی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مفهوم حمایت سه پارادایم مشروعیت را پشت سر گذاشته است؛ نخست، پارادایم الهیاتی در جوامع شبانی و فئودالی که حمایت به‌مثابه «اطاعت محض» و «وفاداری» (Fealty) به قدرت شبانی تعریف می‌شد. دوم: پارادایم قانونی - عقلانی در عصر روشنگری و احزاب مدرن که حمایت بر پایه «رضایت» و قرارداد اجتماعی استوار بود. سوم: پارادایم عاطفی - نمایشی در عصر همگرایی رسانه‌ای که با ظهور «فندام سیاسی» محقق شده است. نتایج پژوهش نشان‌دهندۀ وجود الگویی چرخشی است که در آن «فناوری‌های ارتباطی» به‌مثابۀ پیشران تغییر عمل کرده‌اند؛ به ‌گونه‌ای که عصر دیجیتال با وجود ابزارهای مدرن، نوعی هویت گرایی احساسی را در حمایت سیاسی تقویت کرده است. در این وضعیت، «سرمایه عاطفی» جایگزین عقلانیت حزبی شده است و با شخصی‌سازی سیاست، زمینه برای ظهور نوعی از پوپولیسم و تغییر ماهیت شهروند به هوادار فراهم گردیده است.
کلیدواژه‌ها

داگلاس، سوزان جین. (1401 هـ.ش). تاریخ شهرت، رسوایی، قهرمانان، هواداران: یک سده ستارگی. ترجمه: احسان شاه‌قاسمی و زهرا مجدی‌زاده. تهران: پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی.
فوکو، میشل. (1401 هـ.ش). امنیت، قلمرو، جمعیت. ترجمه: محمدجواد سیدی. تهران: چشمه.
کلنر، داگلاس. (1399 هـ.ش). نمایش رسانه‌ای. ترجمه: گودرز میرانی. تهران: علمی و فرهنگی.
کورنهاوزر، ویلیام. (1400 هـ.ش). سیاست در جامعه توده‌ای. ترجمه: وحید بزرگی. تهران: نشر نی.
لافی، دن. (1396 هـ.ش). موضوعات کلیدی در نظریه رسانه‌ها. ترجمه: یونس نوربخش. تهران: علمی و فرهنگی.
لوبون، گوستاو. (1403 هـ.ش). روان‌شناسی توده‌ها. ترجمه: کیومرث خواجویها. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
هابرماس، یورگن. (1399 هـ.ش). دگرگونی ساختاری حوزه عمومی. ترجمه: جمال محمدی. تهران: انتشارات افکار.
هاروارد، استیگ. (1399 هـ.ش). رسانه‌ای‌شدن جامعه و فرهنگ. ترجمه: محمدمهدی مهدی‌زاده و همکاران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر ارتباطات.
وال - یورگنسن، کارین. (1401 هـ.ش). کتاب احساسات رسانه و سیاست. ترجمه: محسن گودرزی. تهران: لوگوس.
وبر، ماکس. (1399 هـ.ش). دین، قدرت، جامعه. ترجمه: احمد تدین. تهران: هرمس.
Adena, M., Enikolopov, R., Petrova, M., Santarosa, V., & Zhuravskaya, E. (2013). Radio and the Rise of the Nazis in Prewar Germany. Discussion Paper. Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung.
Dugan, N. (2018). Propaganda and the Rise of Nazi Radio. Chronos: The Undergraduate History Journal, 12, 25–31.
Duverger, M., & The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2025, April 23). Political party: Mass-based parties. Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/political-party/Mass-based-parties ‌
Easton, D. (1965). A Systems Analysis of Political Life. New York: Wiley.
Harper, D. (2015) (f) . Etymology of fan. Online Etymology Dictionary. Retrieved November 8, 2025, from https://www.etymonline.com/word/fan
Harper, D. (2025) (a) . Etymology of fealty. Online Etymology Dictionary. Retrieved November 8, 2025, from https://www.etymonline.com/word/fealty
Harper, D. (2025) (b). Etymology of allegiance. Online Etymology Dictionary. Retrieved November 8, 2025, from https://www.etymonline.com/word/allegiance
Harper, D. (2025) (c). Etymology of loyal. Online Etymology Dictionary. Retrieved November 8, 2025, from https://www.etymonline.com/word/loyal
Harper, D. (2025) (d) . Etymology of support. Online Etymology Dictionary. Retrieved November 8, 2025, from https://www.etymonline.com/word/support
Harper, D. (2025) (e). Etymology of partisanship. Online Etymology Dictionary. Retrieved November 8, 2025, from https://www.etymonline.com/word/partisanship
Jenkins, Henry. Convergence Culture. New York: New York University Press, 2006.
McKim, D. K. (2014). The Westminster dictionary of theological terms: Revised and expanded. Westminster John Knox Press.
Muller, E. N., & Jukam, T. O. (1977). On the meaning of political support. The American Political Science Review, 71(1), 1561-1573. https://doi.org/10.2307/1961496
Norris, P. (2017). The conceptual framework of political support. In S. Zmerli & T. W. G. van der Meer (Eds.) , Handbook on political trust (pp. 19-32). Edward Elgar Publishing.
Sandvoss, C. (2012). Enthusiasm, trust and its erosion in mediated politics: On fans of Obama and the Liberal Democrats. European journal of communication, 27(1), 68-81.
Sandvoss, C. (2013). Toward an understanding of political enthusiasm as media fandom: Blogging, fan productivity and affect in American politics. Participations, 10(1), 252-296.
Scott, J. (2006). Documentary research. SAGE Publications.‌
Seyd, Ben. (2024).  Trust: How Citizens View Political Institutions. United Kingdom. Oxford Academic.
The Editors of Encyclopaedia Britannica. (2025, April 23). History of early Christianity. Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/history-of-early-Christianity