1
گروه علوم ارتباطات،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاداسلامی واحداصفهان(خوراسگان)،اصفهان،ایران
2
گروه علوم ارتباطات،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)،اصفهان،ایران
10.22034/mcr.2026.572946.1101
چکیده
نتنوگرافی، روشی کیفی و ترکیبی برای مطالعه رفتار کاربران در فضاهای دیجیتال است که بر مبنای مشاهده مشارکتی، تحلیل محتوای آنلاین و تعامل مستقیم یا غیرمستقیم با کاربران توسعه یافته است. با توجه به تغییرات اساسی ارتباطات در بستر شبکههای اجتماعی، نتنوگرافی میتواند ابزاری مؤثر برای کشف معانی فرهنگی، رمزگشایی از الگوهای رفتاری و تحلیل ساختارهای اجتماعی در فضاهای مجازی باشد. در این پژوهش، با بهرهگیری از رویکرد فراترکیب، مجموعهای از مطالعات بینالمللی و علمی در زمینه کاربرد روش قومنگاری مجازی در شبکههای اجتماعی بررسی شده است. برای انتخاب مقالات، از جستوجوی نظاممند در پایگاههای معتبر علمی (نظیر اسکوپوس ، وب آف ساینس و گوگل اسکولار ) با استفاده از کلیدواژههای مرتبط بهره گرفته شد و پس از بررسی اولیه، مطالعات بر اساس معیارهایی چون ارتباط موضوعی، کیفیت روششناختی و سال انتشار انتخاب گردید. همچنین فرآیند گردآوری دادهها شامل استخراج مفاهیم کلیدی، دستهبندی یافتهها، و تحلیل محتوای مطالعات منتخب بوده است. هدف این است که با تحلیل قابلیتها، محدودیتها و زمینههای کاربردی این روش، ظرفیتهای آن برای تحلیل فرهنگی، اجتماعی و رفتاری در بستر شبکههای اجتماعی روشن شود. یافتهها نشان میدهد که نتنوگرافی بهویژه در تحلیل گفتمانهای دیجیتال، هویتسازی آنلاین، کنشهای تعاملی، و بازنمایی فرهنگی کاربران، میتواند بهعنوان روشی علمی، معتبر و منعطف در پژوهشهای معاصر در فضای مجازی ایفای نقش کند.