پژوهشنامه رسانه و ارتباطات نوین

پژوهشنامه رسانه و ارتباطات نوین

بررسی شکل‌گیری بازار پیام دینی در اینستاگرام (مقایسه نفوذ گفتمان‌های دینی در اینستاگرام)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی اراک، اراک، ایران
10.22034/mcr.2025.480827.1066
چکیده
این پژوهش در ادامه و تکمیل مطالعه قبلی نگارنده با عنوان «تحلیل گفتمان پیام دینی در شبکه اجتماعی اینستاگرام» انجام شده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی شکل‌گیری بازار پیام دینی در اینستاگرام با مقایسه میزان نفوذ گفتمان‌های دینی شناسایی‌شده در پژوهش پیشین است. در مطالعه قبلی، پنج گفتمان اصلی شامل تجددگرایان، شریعت‌گرایان، تمدن‌گرایان، سنت‌گرایان و میانه‌روها با استفاده از روش تحلیل گفتمان پدام شناسایی شدند؛ پژوهش حاضر با بهره‌گیری از این دسته‌بندی، به سنجش کمّی میزان نفوذ هر گفتمان می‌پردازد. با استفاده از روش تحلیل آماری توصیفی، شاخص مشارکت یا نفوذ (Engagement Rate) برای پانزده حساب کاربری منتخب در بازه زمانی شش‌ماهه محاسبه گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد گفتمان تجددگرایان اسلامی با 70.6% بیشترین و گفتمان شریعت‌گرایان با 7% کمترین نفوذ را داشته‌اند. نتایج نشان‌دهندۀ شکل‌گیری تدریجی بازار رقابتی پیام دینی در اینستاگرام است که در آن گفتمان‌های سازگارتر با نیازهای مخاطبان موفقیت بیشتری کسب کرده‌اند. این پژوهش ضمن تکمیل یافته‌های کیفی مطالعه قبلی با داده‌های کمّی، نشان می‌دهد فضای مجازی ضمن ایجاد چالش برای مرجعیت سنتی دینی، زمینه را برای ظهور تفسیرهای جدید از دین فراهم آورده است.
کلیدواژه‌ها

مسعودی، حسن؛ ابتسام رضوی؛ و سیدوحید عقیلی. (1403 هـ.ش). «تحلیل گفتمان پیام دینی در شبکه اجتماعی اینستاگرام» [رساله دکتری منتشر نشده]. دانشکده علوم اجتماعی و ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
Clarke, Peter B. (2006). Encyclopedia of new religious movements. London: Routledge.
Digital Marketing Institute. (2022). Engagement Rate: Definition, Metrics and Benchmarks. Retrieved [Insert access date here] from https://digitalmarketinginstitute.com/en-ie/blog/engagement-rate-definition-metrics-and-benchmarks
Hollebeek, Linda D., Glynn, Mark S., & Brodie, Roderick J. (2014). Consumer brand engagement in social media: Conceptualization, scale development and validation. Journal of Interactive Marketing, 28(2), 149-165.
Inoue, Nobutaka (Ed.). (1997). Globalization and indigenous culture. Tokyo: Institute for Japanese Culture and Classics, Kokugakuin University.
Lechner, Frank J. (2004). The globalization reader. Oxford: Blackwell.
Muller, Laura, & Christandl, Fabian (2019). Content is king–But engagement is queen: Developing a metric for social media engagement and its application to professional soccer clubs.
Rival IQ. (2021). 2021 Social Media Industry Benchmark Report. Retrieved from [URL]
Scott, David Meerman (2022). The new rules of marketing and PR (7th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Sehl, K. (2022). How to Calculate Your Engagement Rate on Social Media. Hootsuite Blog. Retrieved from [URL]
Smith, Alyssa (2022, June 9). Instagram engagement rates in 2022: Latest data and trends for marketers. Sprout Social. https://sproutsocial.com/insights/instagram-stats/
Stark, Rodney, & Finke, Roger (1998). Religious choice and competition. American Sociological Review, 63(5), 761-766.
Zinser, Hartmut (2007). The end of secularization. Paper presented at the REVACERN conference, Szeged, Hungary.